Eind juli 2007 hebben wij u geïnformeerd over de EG-Verordening 1408/71, die de sociale zekerheidspositie van grensoverschrijdende werknemers en zelfstandigen binnen de Europese Unie regelt en binnenkort door een nieuwe verordening zal worden vervangen. Onlangs heeft de Europese Raad van Ministers, na een periode van jarenlange onderhandeling, de nieuwe Verordening 883/04 en de nieuwe toepassingsverordening goedgekeurd. Deze nieuwe Europese regelgeving, die op 1 mei 2010 van kracht zal worden, brengt een aantal belangrijke wijzigingen met zich.
In Belastingnieuws van 27 juli 2009 hebben wij u geïnformeerd over de EG-Verordening 1408/71, die de socialezekerheidspositie van grensoverschrijdende werknemers en zelfstandigen binnen de Europese Unie regelt en binnenkort door een nieuwe verordening zal worden vervangen. Onlangs heeft de Europese Raad van Ministers, na een periode van jarenlange onderhandeling, de nieuwe Verordening 883/04 en de nieuwe toepassingsverordening goedgekeurd. Deze nieuwe Europese regelgeving, die op 1 mei 2010 van kracht zal worden, brengt een aantal belangrijke wijzigingen met zich.
- Indien een persoon kwalificeert als werknemer en ook als zelfstandige, kan op grond van de oude verordening onderworpenheid aan twee socialezekerheidsstelsels ontstaan. Onder de nieuwe verordening zal er altijd onderworpenheid zijn aan één socialezekerheidsstelsel.
- Onder de huidige verordening kunnen werknemers die voor maximaal 12 maanden worden gedetacheerd naar een andere lidstaat, sociaal verzekerd blijven in hun woonland (de uitzendende staat). In de nieuwe verordening geldt een periode van maximaal 24 maanden.
- De bepaling voor een uitzending van zelfstandigen wordt strenger. Voor de zelfstandigen geldt straks dat zij in zowel de woon- als de werkstaat dezelfde activiteiten moeten verrichten. Als een persoon in land A niet dezelfde activiteiten verricht als in land B, is geen sprake van een uitzending.
- In de nieuwe verordening is bepaald dat de werknemer bij werkzaamheden in verschillende landen waaronder het woonland, slechts in het woonland verzekerd is indien sprake is van substantiële werkzaamheden. Substantieel is minimaal 25% van het loon of de werktijd. In de oude verordening is dit niet geregeld. De Nederlandse autoriteiten hanteerden hiervoor het minimum van 1 dag per maand op regelmatige basis.
- De nieuwe verordening brengt de invoering van een nieuw systeem van elektronische gegevensuitwisseling tussen de lidstaten met zich. Op termijn zullen de papieren E101-verklaringen dan ook worden vervangen. Het zal naar verwachting twee jaar duren voordat daadwerkelijk in alle lidstaten gaat worden gebruikgemaakt van deze elektronische uitwisseling van documenten. Tot die tijd zullen beide systemen naast elkaar blijven bestaan.
- Er bestaat overgangsrecht voor werknemers en zelfstandigen die op dit moment grensoverschrijdend werken. Zij kunnen tot 1 mei 2020 onder de oude verordening blijven vallen zolang hun situatie niet wijzigt.
- De huidige EG-verordening blijft van toepassing op de EER-landen (Noorwegen, Liechtenstein en IJsland) en Zwitserland totdat de nieuwe verordening ook door deze landen is aangenomen.
Bovenstaande wijzigingen kunnen ingrijpende gevolgen hebben. Voor Nederlandse grensarbeiders die slechts één dag per week in Nederland werken, geldt bijvoorbeeld dat zij niet meer in Nederland sociaal verzekerd kunnen blijven. Dit scheelt aanzienlijk in de kosten voor de werkgever, maar ook voor de werknemer verandert er veel door de wijziging van het socialezekerheidsstelsel.
Bron: EG-verordening 883/2004; EG-verordening 574/72 en EG-verordening 1408/71.