Fictief loon lager wegens structureel verlies

2 augustus 2005

Samenvatting

Een directeur-grootaandeelhouder wordt voor de loon- en inkomstenbelasting geacht ten minste een bepaald bedrag aan salaris -fictief loon- te ontvangen van zijn eigen BV. Dit bedrag stond voorheen ook wel bekend als de ‘Waz-norm’.Voor het jaar 2005 bedraagt het fictief loon in beginsel € 38.118. Voor bepaalde situaties, zoals onder meer bij een structureel verlieslijdende onderneming, mag hij van een lager bedrag aan fictief loon uitgaan en in andere situaties moet hij juist een hoger bedrag in aanmerking nemen. Deze regeling staat ook bekend als de gebruikelijkloonregeling. Hof Amsterdam heeft onlangs -in een feitelijke procedure- beslist dat bij aanhoudende verliessituatie met een incidentele winst toch een lager gebruikelijk loon in aanmerking mocht worden genomen dan de Waz-norm.

Volledig artikel

Een directeur-grootaandeelhouder wordt voor de loon- en inkomstenbelasting geacht ten minste een bepaald bedrag aan salaris -fictief loon- te ontvangen van zijn eigen BV. Dit bedrag stond voorheen ook wel bekend als de ‘Waz-norm’. Voor het jaar 2005 bedraagt het fictief loon ten minste € 38.118. Deze regeling staat ook bekend als de gebruikelijkloonregeling. Voor bepaalde situaties, zoals onder meer bij een structureel verlieslijdende onderneming, mag hij van een lager bedrag aan fictief loon uitgaan en in andere situaties moet hij juist een hoger bedrag in aanmerking nemen. Of sprake is van een structureel verlieslijdende onderneming hangt van de feitelijke omstandigheden van het geval af. Voor Hof Amsterdam kwam deze vraag aan de orde.
 
De zaak betrof een echtpaar dat tezamen een hotelonderneming dreef. Beide echtelieden bezaten tezamen alle aandelen van de BV waarin de hotelonderneming was ingebracht. Van juli 1998 tot en met december 1999 werd het hotel verbouwd. Gedurende de verbouwing was het hotel enige maanden gesloten. De vrouw fungeerde als directeur van het hotel. In 1998 had de vrouw arbeid verricht voor de BV en had daarvoor een beloning ontvangen van f 24.000 (€ 10.890) .
 
De vrouw had in haar aangiftebiljet inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen over 1998 laatstgenoemd bedrag opgenomen voor de toenmalige premieheffing Waz (Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen). De inspecteur stelde echter het fictief loon van de vrouw in eerste instantie vast op de Waz-norm in 1998 van f 84.000 (€ 38.118). Na bezwaar verminderde hij het tot f 61.892 (€ 28.086).
 
De vrouw stelde dat een lager salaris gerechtvaardigd was vanwege de structurele verliesgevende exploitatie van de BV. De BV had over de periode 1997 tot en met 2000 jaarlijks verlies geleden, met uitzondering van een bescheiden positief resultaat over 1998. Het hotel was in het jaar 2001 verhuurd aan een hotelbedrijf dat zijn huurverplichtingen echter niet nakwam. De huurovereenkomst werd daardoor verbroken. Ook in 2001 en de jaren daarna leed de BV verlies. De zaak kwam voor Hof Amsterdam.

Het Hof vond dat de vrouw aannemelijk had gemaakt dat voor soortgelijke dienstbetrekkingen als die van haar een lager loon gebruikelijk was dan wat de inspecteur in aanmerking had genomen. Het lagere fictieve salaris over 1998 vond naar de mening van het Hof niet zijn oorzaak in de verbouwing. Andere hotelmedewerkers kregen hun salaris gedurende de verbouwing ook doorbetaald. Het Hof vond niettemin aannemelijk dat sprake was van een structurele verliesgevendheid van de BV. Het Hof vond dat er zakelijke redenen zijn om de salaris van de vrouw in de verliesjaren rond 1998 te beperken tot een bedrag van f 40.000 (€ 18.151) per jaar.
 
Opmerkingen
De gebruikelijkloonregeling is met name van toepassing op de directeur-aandeelhouder met een zogeheten aanmerkelijk belang in een vennootschap en die werkzaamheden voor die vennootschap verricht. Daarnaast is de regeling vanaf 1 januari 2001 ook van toepassing op een werknemer van een vennootschap die vermogensbestanddelen aan de vennootschap ter beschikking stelt.
 
Voor het jaar 2005 bedraagt het bedrag aan fictief loon ten minste € 38.118. Op dit bedrag bestaan enkele correctiemogelijkheden. (Houdt u vast voor de ingewikkelde regeling.)
- Als het gebruikelijke salaris van directeuren met dezelfde of soortgelijke functie maar die geen aanmerkelijk belang in een BV hebben, lager is, mag u het fictieve loon verlagen naar dat lagere gebruikelijke salaris.
- Als het gebruikelijke salaris van werknemers (directeuren) met dezelfde of soortgelijke functie maar die geen aanmerkelijk belang in een BV hebben, hoger is, mag het salaris niet in belangrijke mate ( 30%) afwijken van dat gebruikelijke hogere salaris. In deze situatie geldt nog de aanvullende voorwaarde dat het salaris niet lager mag zijn dan dat van de meestverdienende werknemer (zonder aanmerkelijkbelangaandelen) in de BV of daarmee verbonden vennoot schappen;
- Als het gebruikelijke loon van directeuren zonder aanmerkelijk belang lager is dan het loon van de meestverdienende werknemer in de BV (of verbonden vennootschappen) mag u uw salaris verminderen totdat het niet meer in belangrijke mate (30%) afwijkt van dat gebruikelijke loon.

Bron: Hof Amsterdam, 6-6-2005, nr. 04/03628 (gepubliceerd 27-7-2005)