Wetsvoorstel tot vereenvoudiging en herziening Successiewet openbaar

Staatssecretaris De Jager van Financiën heeft onlangs het reeds aangekondigde wetsvoorstel tot vereenvoudiging en herziening van de Successiewet bij de Tweede Kamer ingediend. De hoofdlijnen van het wetsvoorstel zijn als volgt.

1. Tarieven omlaag en vrijstellingen omhoog
   De tariefgroep ‘overige verkrijgers’ waarbij de verkrijgingen worden belast tegen een tarief van 41% tot 68%, verdwijnt. Het tarief voor partners en kinderen gaat omlaag naar 10% over verkrijgingen tot € 125.000 en 20% over verkrijgingen vanaf € 125.000. Verkrijgingen door andere verkrijgers worden belast tegen 30% en 40%. De vrijstelling voor partners gaat omhoog naar € 600.000 en voor kinderen en kleinkinderen naar € 19.000. Voor andere verkrijgers wordt deze verhoogd naar € 2.000.
   
2. Vergemakkelijking van bedrijfsoverdracht
   De bedrijfsoverdracht wordt fiscaal vergemakkelijkt. Het procentuele deel van de vrijgestelde waarde van het overgedragen bedrijf gaat omhoog van 75% naar 90%. Deze vrijstelling wordt ook van toepassing op onroerend goed dat door de directeur-grootaandeelhouder ter beschikking wordt gesteld aan zijn vennootschap. Voor de verschuldigde belasting over de resterende 10% kan tien jaar uitstel van betaling worden verkregen.
    
   Ook het overdragen van een bedrijf bij leven wordt eenvoudiger en voordeliger. Bij schenken worden leeftijdsgrens en arbeidsongeschiktheidseis losgelaten: de schenker hoeft niet langer arbeidsongeschikt of 55 jaar of ouder te zijn.
   
3. Maatregelen tegen constructiebestrijding
   Het wetsvoorstel bevat ook enige maatregelen die zijn gericht tegen specifieke situaties. De maatregelen zijn met name gericht tegen het ontgaan van belasting met inschakeling van (buitenlandse) doelvermogens zoals onder meer: trusts, foundations, Anstalts, Stiftungen, Antilliaanse stichtingen particulier fonds en Treuhands. De maatregel bestaat erin dat deze doelvermogens als afzonderlijk entiteit worden genegeerd. Ze worden fiscaal transparant beschouwd.
   De vermogensbestanddelen waarvan de juridische eigendom berust bij het afgezonderd particulier vermogen of zijn beheerder, worden in beginsel evenredig naar de inbreng toegerekend aan de persoon die vermogen in het afgezonderd particulier vermogen heeft ingebracht. De inbrenger wordt geacht gedurende zijn leven te blijven beschikken over de vermogensbestanddelen van het afgezonderd particulier vermogen. De betreffende bezittingen en schulden en ook de opbrengsten en uitgaven worden onveranderd bij de inbrenger in de belastingheffing betrokken.
    
   Andere maatregelen gericht tegen constructies betreffen constructies van levensverzekeringen onder elkaar in de familie (niet afgesloten bij een verzekeraar) en de uitgestelde levering van bijvoorbeeld een woning.

Overige wijzigingen- De anbi-regeling (anbi = algemeen nut beogende instelling) wordt weer gewijzigd. In de nieuwe wet wordt de eis gesteld dat de instelling zich voor tenminste 90% richt op het algemeen nut. Nu is dat nog 50%. De huidige beschikkingen waarbij instellingen als anbi zijn aangewezen, vervallen per 1 januari 2010 automatisch. Instellingen zullen daarom opnieuw een verzoek moeten doen voor een aanwijzing als anbi. Deze aanwijzing zal (indien nodig) terugwerkende kracht kunnen krijgen tot en met 1 januari 2010 als op die datum aan de voorwaarden wordt voldaan. Een instelling die niet aan de 90%-eis kan voldoen maar zich wel richt op een particulier belang (zoals bijvoorbeeld een amateursportvereniging of een dorpshuis), kan zich onder voorwaarden nog wel kwalificeren als een ‘sociaal belang behartigende instelling’ (sbbi). Giften aan een sbbi komen weliswaar niet in aanmerking voor de giftenaftrek in de inkomstenbelasting, maar een verkrijging van een sbbi is wel vrijgesteld.

• Het recht van overgang verdwijnt. Het recht van overgang wordt geheven over de verkrijging van in Nederland gelegen bezittingen van een schenker of erflater in het buitenland. De opbrengsten zijn te bescheiden (€ 6 mln in 2007) om nog afzonderlijk regelgeving te rechtvaardigen. Daarbij speelt ook de EU-bestendigheid van dit type regelgeving een rol.
• De namen schenkingsrecht en successierecht zijn nogal gedateerd en worden vervangen door meer hedendaagse termen als schenkbelasting en erfbelasting.

De beoogde datum van inwerkingtreding van het wetsvoorstel is 1 januari 2010 en heeft betrekking op belastbare feiten die hebben plaatsgevonden op of na deze datum.
 
Bron: Tweede Kamer, 20-4-2009, 31930 nrs. 1-3